पोखरा, २३ मंसिर। बिबिसीका अनुसार, सन् २०२४ को अन्तिम चरणमा प्रवेश गर्दा र चिसो मौसम शुरु भएसँगै रुसले युक्रेनका पूर्वी भूभाग र आफ्नो पश्चिमी कुर्स्क क्षेत्रमा २,३५० वर्ग किलोमिटर भूभाग कब्जा गरेको छ। यद्यपि, यस आक्रमणको मूल्य अत्यन्तै महँगो रहेको छ, जसमा हजारौं सैनिकको ज्यान गएको छ।
बेलायतको रक्षा मन्त्रालयले नोभेम्बर महिनामा रुसले ४५,६८० हताहत बेहोरेको जनाएको छ, जुन सन् २०२२ को फेब्रुअरीमा सुरु भएको युद्धपछिको कुनै पनि महिनाभन्दा बढी हो। बिबिसीका अनुसार, एक दिनमै रुसले २,००० भन्दा बढी सैनिक गुमाएको २८ नोभेम्बर पहिलो पटक हो। यसरी हरेक दिन औसत १,५२३ सैनिक मारिएका वा घाइते भएका छन्।
अमेरिकास्थित इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वार (आईएसडब्ल्यू) का अनुसार, रुसले आफ्नो शरद ऋतुका आक्रमणमा करिब १,२५,८०० सैनिक गुमाएको छ। यस रणनीतिलाई आईएसडब्ल्यूले “मांसपेशीको चक्की” भनेको छ, जसले प्रत्येक वर्ग किलोमिटर कब्जा गर्न ५० भन्दा बढी सैनिक गुमाएको तथ्यांक प्रस्तुत गरेको छ।
युक्रेनले आफ्ना सैनिक हताहतका तथ्यांक सार्वजनिक गर्न नदिने नीति लिएको छ। यद्यपि, रुसको रक्षा मन्त्रालयले कुर्स्कमा मात्र ३८,००० युक्रेनी सैनिक मारिएको वा घाइते भएको दाबी गरेको छ, जसको स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न भने सकिएको छैन। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले ८०,००० युक्रेनी सैनिक मरेको भन्ने अमेरिकी रिपोर्ट अस्वीकार गर्दै “धेरै कम” रहेको बताएका छन्।
बिबिसीका अनुसार, रुसले आफ्नो आक्रमणलाई तीव्र बनाउँदै लगेको देखिएको छ। पहिले १३ तोप प्रहारको जवाफमा युक्रेनले एउटा मात्र प्रहार गर्न सक्थ्यो भने अहिले यो अनुपात १.५:१ मा झरेको छ। यसको श्रेय युक्रेनी सेनाले रुस र उत्तर कोरियाका गोला बारुद भण्डारमा गरेको आक्रमण र तोप उत्पादनमा वृद्धि भएको हो।
तर, तोपको तुलनामा हवाई बमहरूको प्रयोगले युद्धलाई अझ विनाशकारी बनाएको छ। पछिल्लो वर्षमा, रुसले “ग्लाइड बम” को प्रयोग १० गुणाले बढाएको छ, जसले युक्रेनी मोर्चामा ठूलो क्षति पुर्याएको बिबिसीले उल्लेख गरेको छ।
मानव शक्तिको अभाव दुबै पक्षका लागि चुनौती बनेको छ। युक्रेनले आफ्नो सैन्य भर्ती उमेर २५ वर्षमुनि झार्न नचाहेकाले १८ देखि २४ वर्षका युवालाई सेनामा ल्याउन नसकेको हो। अर्कोतर्फ, रुसले आफ्ना क्षति पूर्ति गर्न सके पनि, राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले नयाँ भर्तीका लागि आव्हान गर्न चाहेका छैनन्। घरेलु समस्याहरू, महँगी, अस्पतालहरूमा भीडभाड र शोकसन्तप्त परिवारहरूलाई क्षतिपूर्ति दिनमा देखिएको समस्याले रुसलाई थप दबाब दिएको बिबिसीले उल्लेख गरेको छ।
रुसले कुर्स्कमा ३०,००० पाउण्डबराबरको बोनस दिने घोषणा गरेको छ, तर घरेलु दबाब र युद्धमा प्रयोग गरिने स्रोतको अभावले समस्या थप गहिरिएको छ।
यसैबीच, मध्यपूर्वको सिरियामा रुसको भूमिका र घटनाक्रमले युक्रेनमा उसको प्रयासलाई थप प्रभाव पार्न सक्छ। बिबिसीका अनुसार, सिरियाको विकासक्रमले लामो समयसम्म रुसलाई स्रोत व्यवस्थापनको दोधारमा पार्ने सम्भावना रहेको छ।
यो भीषण युद्धले दुबै देशलाई ठूला क्षति पुर्याइरहेको छ, तर समाधानको कुनै संकेत नदेखिएको बिबिसीले उल्लेख गरेको छ।
