सन् २०२४ जलवायु परिवर्तनका चरम प्रभावहरूको वर्ष बनेर विश्वभर विनाशकारी छाप छोडेको छ। यो वर्ष इतिहासकै सबैभन्दा तातो वर्षका रूपमा दर्ता भएको छ, जसले पृथ्वीभर चरम मौसमी घटना निम्त्यायो। वातावरण र महासागरको तापक्रमले विश्वलाई प्राकृतिक विपत्तिको खतरनाक चक्रमा फसाएको छ। जलवायु वैज्ञानिकहरूको विश्लेषणले यी घटना मानवीय कारणले बढेको प्रमाणित गरेको छ।
साउदी अरबमा मुस्लिम हजयात्राका क्रममा १ हजार ३ सयभन्दा बढी मानिस चरम गर्मीले मारिए। ५१.८ डिग्री सेल्सियस तापक्रमले धेरैको ज्यान लिएर यो घटना भयावह बनायो। त्यस्तै, थाइल्यान्ड, भारत, र संयुक्त राज्य अमेरिकामा पनि ‘साइलेन्ट किलर’ भनेर चिनिने गर्मी प्राणघातक साबित भयो। मेक्सिकोमा तापक्रम यति बढ्यो कि रूखबाट बाँदरहरू खसेर मरे। पाकिस्तानमा ५० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथिको तापक्रमले बालबालिकालाई घरमै सीमित गरायो।
बाढीका घटनाले सन् २०२४ लाई झनै विनाशकारी बनायो। संयुक्त अरब इमिरेट्समा अप्रिल महिनामा एकै दिनमा दुई वर्षबराबरको पानी पर्यो। पूर्वी अफ्रिकाले खडेरी र बाढीको दोहोरो विपत्तिको सामना गर्यो। युरोपमा स्पेनलगायतका देशहरूमा भएको ठूलो वर्षाले बाढी निम्त्यायो। नेपाल, अफगानिस्तान, रुस, ब्राजिल, र भारतसमेत थुप्रै देशमा बाढीका घटनाले जनजीवन अस्तव्यस्त बनायो।
चक्रवात र आँधीबेहरीले पनि धेरै मुलुकमा तबाही मच्चायो। फिलिपिन्सले टाइफुन यागीपछि थप छ वटा प्रमुख आँधीबेहरीको सामना गर्यो। फ्रान्सको मायोट क्षेत्रमा चक्रवात चिनोले विनाश गर्यो। यी घटनाहरूले उष्णकटिबन्धीय आँधीबेहरीहरूको तीव्रता थपिएको स्पष्ट देखायो।
सुक्खा क्षेत्रहरूमा खडेरी र डढेलोको कहर जारी रह्यो। दक्षिण अफ्रिकामा महिनौंको खडेरीले लाखौं मानिसलाई भोकमरीको जोखिममा पार्यो। अमेरिकामा खडेरीले धेरै क्षेत्रलाई प्रभावित गर्यो। दक्षिण अमेरिकामा ४ लाखभन्दा बढी डढेलोका घटना दर्ता भए, जसले सम्पूर्ण महादेशलाई धुवाँले ढाक्यो।
सन् २०२४ का यी विपत्तिहरूले ठूलो आर्थिक नोक्सानी पनि गर्यो। विश्वव्यापी रूपमा ३ खर्ब १० अर्ब डलर बराबरको क्षति पुगेको स्वीस रीले जनाएको छ। अमेरिकामा मात्रै २४ वटा विपत्तिले १ अर्ब डलरभन्दा बढी नोक्सान पुर्यायो। ब्राजिलमा खडेरीले कृषि क्षेत्रलाई २ अर्ब ७० करोड डलरको क्षति गर्यो।
यस वर्षले जलवायु परिवर्तनको खतरनाक प्रभावलाई स्पष्ट गराउँदै थप सतर्कता अपनाउनु पर्ने खतरनाक संकेत दिएको छ।
