भारतले आफ्नो लामो समयसम्मको प्रधानमन्त्री मन्मोहन सिङको निधनमा शोक व्यक्त गर्दै राजधानी दिल्लीमा उनको राज्य अन्त्येष्टि सम्पन्न गरेको छ। मन्मोहन सिङ ९२ वर्षको उमेरमा बिहीबार राति निधन भएका थिए। उनले २००४ देखि २०१४ सम्म भारतको नेतृत्व गरेका थिए र उनलाई भारतीय आर्थिक उदारीकरणका आर्किटेक्टको रूपमा सम्मानित गरिन्छ।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मु, उपराष्ट्रपति जगदीप धनखर र कांग्रेस पार्टीका वरिष्ठ नेता राहुल गांधी लगायतका महत्वपूर्ण व्यक्तिहरू अन्त्येष्टि समारोहमा उपस्थित थिए। मन्मोहन सिङको शवलाई दिल्लीका विभिन्न स्थानबाट पार गर्दै अन्तिम यात्रा गरियो। यस अवसरमा २१ तोपको सलामी दिइएको थियो।
मन्मोहन सिङका निधनपछि भारत सरकारद्वारा सात दिनको राष्ट्रिय शोक घोषणा गरिएको थियो। प्रधानमन्त्री मोदीले मन्मोहन सिङलाई ‘दृष्टिसम्पन्न र विनम्र नेता’को रूपमा सम्झदै भारतको समृद्धिमा उनले पुर्याएको योगदानको प्रशंसा गरे। विपक्षी दल कांग्रेसका नेता राहुल गांधीले मन्मोहन सिङलाई ‘मार्गदर्शक’ र ‘मेन्टोर’को रूपमा सम्झिँदै उनको निधनले ठूलो शोक व्यक्त गरे।
अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनले पनि मन्मोहन सिङलाई श्रद्धाञ्जलि अर्पण गर्दै भने, “भारतसँगको अनौठो सहयोगको स्तर मन्मोहन सिङको रणनीतिक दृष्टिकोण र राजनीतिक साहस बिना सम्भव थिएन। उनी एक साँचो राज्यव्यक्तित्व र समर्पित जनसेवक थिए।”
मन्मोहन सिङका योगदानहरू आर्थिक सुधारमा अत्यधिक महत्वपूर्ण थिए, जसले लाखौं भारतीयलाई गरिबीबाट माथि उठ्न मद्दत गर्यो र भारतलाई विश्वका तीव्र गतिमा बढ्दो अर्थतन्त्रहरूको एकको रूपमा उभ्यायो। उनले १९९१ मा भारतको अर्थमन्त्रिको रुपमा कार्य गर्दा ऐतिहासिक आर्थिक सुधारहरू थालेका थिए र पहिलो सिख प्रधानमन्त्रीको रूपमा उनी भारतीय इतिहासमा चिनिन्छन्।
उनको कार्यकालमा १९८४ को सिख दंगामा मरेका ३,००० भन्दा बढी सिख समुदायका सदस्यहरूको पीडित परिवारसँग उनले माफी मागेका थिए। तथापि, उनको दोस्रो कार्यकाल भ्रष्टाचारका आरोपहरूले आक्रान्त थियो, जसको परिणामस्वरूप २०१४ मा कांग्रेस पार्टीको हार भयो।
