पोखरा, १६ पुस। सन् २०२५ को प्रारम्भसँगै संसारले नयाँ चुनौतीहरू र अवसरहरूको सामना गर्ने छ। अहिलेको परिस्थिति हेर्दा, आगामी वर्षको अर्थतन्त्रका दृष्टिकोणले मिश्रित संकेतहरू प्रस्तुत गर्दैछ। यो वर्ष वैश्विक अर्थतन्त्रको लागि जटिल समय हुनसक्छ। एकातिर विनाश र मानवीय संकटका कारण ठूलो धन खर्च भइरहेको छ भने अर्कोतिर विश्वका प्रमुख शक्तिहरूको राजनीतिक अनिश्चितता र व्यापारिक संघर्षले अर्थतन्त्रलाई थप प्रभावित गर्न सक्छ।
अर्को वर्षको लागि सबैभन्दा ठूलो अनिश्चितता अमेरिकाको आगामी राष्ट्रपति चुनावसँग जोडिएको छ। सन् २०२५ जनवरीमा डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सुरु हुनेछ, जसका साथ नै अमेरिका ‘फर्स्ट नीति’अन्तर्गत व्यापार र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा ठूलो फेरबदल आउने अनुमान गरिएको छ। अमेरिकाले आफ्नो व्यापार घाटा कम गर्न शुल्क वृद्धि गर्ने नीति अपनाउने संकेत दिएको छ। यसले चीन, मेक्सिको, क्यानडा र अन्य व्यापारिक साझेदारहरूसँगको सम्बन्धमा तनाव बढाउने सम्भावना छ। यस्तो अवस्थामा, प्रतिस्पर्धात्मक व्यापार युद्धको खतरा उच्च रहेको छ, जसले विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ।
विश्वव्यापी व्यापारिक युद्धको सम्भावनाले खासगरी विकासशील राष्ट्रहरूको अर्थतन्त्रलाई झन् जटिल बनाउन सक्छ। युरोप, एशिया र ल्याटिन अमेरिकाका विभिन्न देशहरूले पनि अमेरिका र अन्य प्रमुख शक्तिहरूसँग आफ्ना व्यापारिक नीतिहरूलाई पुनः परिभाषित गर्न थाल्नेछन्। यो व्यापारिक तनावको कारण अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमा कमी आउनेछ र व्यापारिक संरचनामा नयाँ चुनौतिहरू समावेश हुनेछन्।
यसका अतिरिक्त, ट्रम्पको आप्रवासनसँग सम्बन्धित नीतिहरू पनि ठूलो असर पार्नेछन्। उनले अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो निर्वासनको योजना घोषणा गरेका छन् र यद्यपि यसको कानूनी प्रक्रिया अझै अनिश्चित छ, यसले श्रम बजारमा नकारात्मक असर पुर्याउने सम्भावना छ। कृषिमा काम गर्न आएका आप्रवासीहरूको अभावले खाद्यान्न आपूर्तिमा कमी ल्याउन सक्छ। साथै, मेक्सिको र क्यानडासँगको सीमामा कडाइले आपूर्ति शृंखलामा प्रभाव पार्नेछ।
अर्थतन्त्रको अर्को पक्ष कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को तीव्र विकास हो। ओपन एआईको च्याट जीपीटीको आगमनसँगै कृत्रिम बौद्धिकता एक महत्वपूर्ण प्रविधिको रूपमा अगाडि बढेको छ। यसले औषधि निर्माणदेखि सैन्य सुरक्षासम्मका क्षेत्रहरूमा ठूलो मद्दत पुर्याउनेछ। यद्यपि एआईको प्रयोगमा आगामी वर्ष थप चुनौतीहरू आउन सक्छ। कम्पनीहरूले डाटा सेन्टरहरूमा अधिक लगानी गर्नेछन् र यसका लागि आवश्यक पर्ने ऊर्जा आपूर्तिमा चुनौतीहरू आउनेछन्। माइक्रोसफ्ट र गुगल जस्ता ठूला कम्पनीहरूले आफ्ना डाटा सेन्टरहरूलाई ऊर्जा दिने उद्देश्यले परमाणु रियाक्टरहरूको प्रयोग गर्ने योजनामा छन्, जसले भविष्यमा विश्वव्यापी ऊर्जा संकटको प्रश्नलाई थप गम्भीर बनाउनेछ।
विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रका रूपमा अमेरिकाको भूमिका सशक्त रहनेछ। त्यसको नेतृत्वमा आउने अनिश्चितताले आर्थिक विकास र व्यापारिक सम्बन्धहरूमा थप चुनौती ल्याउनेछ। यद्यपि, एआई र प्रविधिको क्षेत्रमा नयां विकास र अवसरहरू पनि उत्पन्न हुनेछन्। यसले केही स्थानमा सुधार ल्याउने सम्भावना पनि छ।
सामान्यतया, २०२५ को अर्थतन्त्र अनिश्चित र चुनौतीपूर्ण रहनेछ। यस वर्षको आरम्भसँगै व्यापार युद्ध, आर्थिक दबाब र राजनीतिक अस्थिरता देख्न सकिन्छ, जसले संसारभरका सरकार र व्यवसायीहरूलाई सजग र सतर्क बनाउनेछ।
