पोखरा, १७ पुस। नेपालले २०२४ मा ११ लाख ४७ हजार ५ सय ६७ विदेशी पर्यटक भित्र्याएको छ। यस वर्षको आगमन नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार औसत रहेको छ, तर २०१९ को तुलनामा वृद्धि सन्तोषजनक छैन। २०१९ मा ११ लाख ९७ हजार १ सय ९१ पर्यटक नेपाल आएका थिए। कोभिड–१९ महामारीको प्रभावले २०२० र २०२१ मा पर्यटक आगमन घटेपछि सुधारको गति भने अपेक्षाकृत सुस्त भएको देखिएको छ।
नेपाल पर्यटन बोर्डका निर्देशक मणिराज लामिछानेले २०२४ को पर्यटक आगमनमा अपेक्षाभन्दा कम भएको स्वीकार गरे। उनका अनुसार कोभिड महामारीका कारण भारतीय पर्यटकको मनोवैज्ञानिक असर र चीनको आन्तरिक अर्थतन्त्रका कारण पर्यटक आगमन घटेको हो। यद्यपि, डिसेम्बर महिनामा भारतीय पर्यटकको आगमनमा वृद्धि देखिएको छ र एनपीएल क्रिकेट र ड्रागन बोट रेसजस्ता आयोजनाले सकारात्मक परिणाम दिएको पनि उनले बताए।
सडक दुर्घटनाका कारण भारतीय पर्यटकको आगमनमा मनोवैज्ञानिक असर परेको उल्लेख गर्दै लामिछानेले नेपालका प्रमुख पर्यटन गन्तव्यहरूको बीचमा प्रमुख सडक पुनर्निर्माणमा ढिलाइको असर परेको बताए। काठमाडौँबाट प्रमुख गन्तव्य पोखरा, चितवन र लुम्बिनी जाने सडकको अवस्था बिग्रिएको छ, जसले पर्यटकहरूको यात्रा अनुभवलाई प्रभावित गरेको छ। यी समस्याहरूले भारतीय पर्यटकको आगमनमा प्रत्यक्ष असर परेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
नेपालको हवाई यातायातको स्थिति पनि चुनौतीपूर्ण छ। नेपाल वायुसेवा निगमले सेवा विस्तार गर्न सकेको छैन र हवाई यात्रा महँगो भएको छ। होटल संघ नेपाल (हान) का अध्यक्ष विनायक शाहका अनुसार, नेपालमा पर्यटक आगमनको गति धेरै धीमा छ र आन्तरिक आवागमनको असुविधाले पनि समस्या थपेको छ। उनीहरूले नेपालमा ३६ लाख पर्यटक आगमनको क्षमता रहेको दाबी गरे, तर अहिलेको आगमनले त्यो क्षमता नपुगेको टिप्पणी गरे।
नेपालमा २०२4 मा भारतीय पर्यटकहरूको आगमन सबैभन्दा धेरै रहेको छ, जसपछि अमेरिकी पर्यटक दोस्रो स्थानमा छन्। चीनबाट भने अपेक्षाअनुसार पर्यटक आगमन भएको छैन। लामिछानेका अनुसार चीनको आन्तरिक अर्थतन्त्र र कोरोना महामारीको पछिल्लो प्रभावले पर्यटक संख्या कम भएको हो। त्यसका बाबजुद, नेपाल सरकार चीनसँग समन्वय गर्दै पर्यटक आगमन बढाउने प्रयासमा रहेको छ।
नेपालमा होटल उद्योगमा पनि ठूलो लगानी भइसकेको छ। होटल संघ नेपालका अनुसार, ५ खर्ब ४३ अर्ब रुपैयाँको लगानी होटल उद्योगमा भएको छ। यद्यपि, आवश्यक पर्यटक आगमन नहुनुले उद्योगको क्षमता पूरा गर्न सकेको छैन।
सरकारले भने बुधबार मात्र ‘राष्ट्रिय होटल तथा रेस्टुरेन्ट सर्वेक्षण २०८०’ को नतिजा सार्वजनिक गरेको छ, जसमा नेपालमा १ लाख ४२ हजार २ सय २३ होटल प्रतिष्ठान रहेको जानकारी दिइएको छ। यसबाट स्पष्ट हुन्छ कि नेपालमा पर्यटन क्षेत्रको विस्तारको लागि अझै केही कागजी काम र पूर्वाधारको विकास आवश्यक छ।
