सन् २०२४ को अन्त्यमा टेलिभिजन जगतको समीक्षा गर्दा “मध्यस्तरको टिभी” (Mid TV) को चर्चा प्रमुख रूपमा उठेको छ। टेलिभिजनको सुनौलो युगको समाप्तिसँगै, नयाँ युगको परिभाषा यस्तो सामग्रीले गरिरहेको छ, जुन चित्त बुझ्दो र मनोरञ्जन प्रदान गर्ने भए पनि गहिरो प्रभाव छोड्न असफल छ।
मध्यस्तरको टिभी के हो?
मध्यस्तरको टिभी भन्नाले ती कार्यक्रमहरूलाई बुझिन्छ, जसले दर्शकलाई मनोरञ्जन त प्रदान गर्छ तर दीर्घकालीन स्मरणीयता वा कलात्मक गहिराइ दिन सक्दैन। यस्ता कार्यक्रमहरू हेर्न सजिलो, कथावस्तुमा सजिलै बुझिने, र प्रायः ठूला कलाकारहरूको सहभागितामा निर्माण हुने गर्दछन्। सन् २०२४ को यस्तो एक उदाहरण हो, नेटफ्लिक्सको “द पर्फेक्ट कपल”, जसले रहस्य, रोमान्स, र नाटक मिश्रण गरेर छोटो समयमा लोकप्रियता हासिल गर्यो।
तर, यस्तो कार्यक्रमहरूले प्रायः दर्शकको मनमा स्थायी प्रभाव छोड्दैनन्। यस प्रकारको टिभी शो “सस्तो, तात्कालिक मनोरञ्जन” दिने माध्यममा सीमित हुन पुग्छ।
मध्यस्तरको टिभीको उदयको कारण
१. स्ट्रीमिङ प्लेटफर्महरूको व्यवसायिक दबाब
सन् २०२३ र २०२४ को आर्थिक प्रतिवेदनहरूले देखाएझैं, नेटफ्लिक्स, अमेजन प्राइम, डिज्नी+ जस्ता स्ट्रीमिङ सेवाहरूले उच्च प्रतिस्पर्धाको सामना गरेका छन्। सदस्यताको वृद्धि र लाभको सुनिश्चितताका लागि तीव्र रूपमा उत्पादन वृद्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरिएको छ।
यसै क्रममा, “सुरक्षित” र “सिद्ध” ढाँचाका कार्यक्रमहरूको निर्माणमा जोड दिइएको छ। उदाहरणका लागि, “द पर्फेक्ट कपल” ले “धनी पात्रहरूको समस्याहरू” लाई कथाको केन्द्रमा राखेर दर्शकलाई चित्त बुझाउन सफल भयो। तर, आलोचकहरूले यो कथावस्तुमा मौलिकताको कमी भएको बताउँछन्।
२. पुरानो ढाँचाहरूको पुनरावृत्ति
पछिल्लो समयका धेरै शोहरूले पुराना कथावस्तु वा सफल ढाँचाहरूको नक्कल गरिरहेका छन्। “क्राइम ड्रामा”, “रोमान्टिक थ्रिलर”, र “फेन्टासी एडाप्टेसन” जस्ता विधामा मौलिकता दिन नसक्ने कार्यक्रमहरूको संख्या बढिरहेको छ।
उदाहरणका लागि, “ह्यारी पोटर” को टिभी एडाप्टेसनको घोषणा गरियो, जसले पुरानो दर्शकहरूलाई पुनः आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। तर, यसले नयाँ र पृथक दृष्टिकोण प्रदान गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्नेमा शङ्का छ।
३. स्टार पावरको प्रयोग
ठूला नाम भएका कलाकारहरूको प्रयोगले कार्यक्रमहरूलाई थप आकर्षक बनाउने प्रयास गरिएको छ। “द पर्फेक्ट कपल” मा निकोल किडम्यानको भूमिकाले कार्यक्रमलाई छोटो समयमा लोकप्रिय बनायो। यद्यपि, यसले कथावस्तुको गहिराइको अभावलाई ढाकछोप गर्न सकेन।
४. दर्शकहरूको रुचिमा परिवर्तन
दर्शकहरूको रुचि छोटो अवधिमा मनोरञ्जन दिने सामग्रीतर्फ केन्द्रित हुँदै गएको छ। टिभी कार्यक्रमहरूमा अब दीर्घकालीन कथावस्तुका सट्टा छिटो उपभोग गर्न सकिने सामग्री अधिक प्राथमिकता पाइरहेका छन्।
आलोचनाहरू
कलात्मक गहिराइको कमी
वल्चरकी जेन चेनीले मध्यस्तरको टिभीलाई “सुनौलो युगको अन्त्यको शोक” भनेकी छिन्। उनका अनुसार, “ब्रेकिङ ब्याड” वा “द सोप्रानोस” जस्ता कार्यक्रमहरूले टेलिभिजनलाई एक नयाँ उचाइमा पुर्याएका थिए। तर, सन् २०२४ का कार्यक्रमहरू दर्शकलाई चित्त बुझाउन सफल भए पनि उनीहरूको कलात्मक महत्व कम हुँदै गएको छ।
मौलिकताको अभाव
आलोचकहरूले नयाँ शोहरूमा मौलिकताको कमी भएको उल्लेख गरेका छन्। धेरै कार्यक्रमहरूले पुराना सफल ढाँचाहरूको पुनरावृत्ति गर्दै नयाँ आयाम दिन नसकेको तर्क प्रस्तुत गरिन्छ।
अत्यधिक सामग्री, कम प्रभाव
नेटफ्लिक्सले मात्र सन् २०२३ मा १३ अर्ब डलर सामग्री उत्पादनमा खर्च गरेको थियो। तर, यो खर्चले सान्दर्भिक र दीर्घकालीन प्रभाव पर्ने सामग्री सिर्जना गर्न सकेको छैन।
मध्यस्तरको टिभीको भविष्य
पुराना ढाँचाहरूको पुनरागमन
पुराना “प्रोसीजरल” कार्यक्रमहरू, जस्तै कि “सीएसआई” र “एनसीआईएस” जस्ता शोहरूको पुनरागमनले दर्शकहरूलाई पुनः आकर्षित गरिरहेको छ।
नयाँ प्रविधि र ढाँचाहरूको प्रयोग
भविष्यमा, स्ट्रीमिङ प्लेटफर्महरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ता र प्रविधिको प्रयोग गरेर कथावस्तुमा नयाँपन ल्याउने प्रयास गर्न सक्छन्।
मौलिकताको खोजी
यद्यपि मध्यस्तरको टिभीको प्रभुत्व रहेको छ, उत्कृष्ट कार्यक्रमहरूको निर्माण रोकिएको छैन। “शोगुन” जस्ता शोहरूले अझै पनि दर्शकलाई गहिरो प्रभाव पारिरहेका छन्।
सन् २०२४ को टेलिभिजन परिदृश्यलाई मध्यस्तरको टिभी शोको युग भन्न सकिन्छ। यस्ता कार्यक्रमहरूले तत्कालीन मनोरञ्जन प्रदान गर्न सफल भए पनि दीर्घकालीन कलात्मक योगदान दिन असफल देखिएका छन्। भविष्यमा, टेलिभिजनको सफलताका लागि मौलिकता, सिर्जनात्मकता, र दीर्घकालीन प्रभावका पक्षमा सुधार आवश्यक देखिन्छ।
