पोखरा, १२ जेठ। विश्व पर्वतारोहण इतिहासमा एक सुनौलो अध्याय कोर्दै आठ हजार मिटरभन्दा अग्लो शिखरमा पहिलो पटक मानव पाइला पुगेको अन्नपूर्ण प्रथम हिमाल (८,०९१ मि.) आरोहणको ७५औं वर्षगाँठ यस वर्ष भव्यताका साथ ‘हिरक महोत्सव’का रूपमा मनाइँदैछ। सन् १९५० जुन ३ तारिखमा फ्रान्सेली पर्वतारोही मौरिस हर्जोगको नेतृत्वमा लुइस लचेनल र दुई नेपाली शेर्पाहरू सम्मिलित टोलीले अन्नपूर्ण प्रथमको सफल आरोहण गरी विश्व कीर्तिमान कायम गरेको थियो। यही ऐतिहासिक उपलब्धिका कारण अन्नपूर्णलाई ‘जेठो हिमाल’का रूपमा पनि चिनिन्छ।
यस ऐतिहासिक अवसरलाई अविस्मरणीय बनाउन नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेश, ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) गण्डकी र म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको संयुक्त व्यवस्थापनमा हिरक महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको सोमबार पोखरामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत जानकारी गराइयो। अन्नपूर्ण प्रथमको आधार शिविर म्याग्दी जिल्लाको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–४, नारच्याङमा पर्ने भएकाले महोत्सवका अधिकांश कार्यक्रम सोही स्थानमा केन्द्रित हुने नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकीका प्रमुख मणिराज लामिछानेले बताउनुभयो। उहाँका अनुसार, महोत्सवमा फ्रान्सलगायत युरोप र अमेरिकाका गरी करिब १२ देशका राजदूत तथा विशिष्ट पाहुनाहरूलाई निमन्त्रणा गरिएको छ।
महोत्सव अन्तर्गत यही जेठ १७ देखि १९ गतेसम्म नारच्याङदेखि अन्नपूर्ण उत्तर आधार शिविरसम्म विशेष पदयात्रा आयोजना गरिनेछ। टान गण्डकीका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद आचार्यका अनुसार, यस पदयात्रामा फ्रान्स र नेपालका विशिष्ट व्यक्तिहरू, पर्यटन व्यवसायी, सञ्चारकर्मीका साथै प्रथम आरोही मौरिस हर्जोगका छोरा माथियास इमानुएल म्याक्सिमिलियन हर्जोग र नाति ईथान हर्जोगसहितको १४ सदस्यीय पारिवारिक टोलीसमेत सहभागी हुनेछ, जो यसै सिलसिलामा नेपाल आइपुगेको छ।
महोत्सवको अर्को आकर्षणको रूपमा आधार शिविरबाट नारच्याङ गाउँसम्म करिब ३० किलोमिटर दूरीको म्याराथन दौड प्रतियोगिता रहनेछ। अन्नपूर्ण गाउँपालिका, म्याग्दीका अध्यक्ष भरतकुमार पुनले पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी दिएअनुसार, यो म्याराथन यही जेठ २० गते सञ्चालन हुनेछ। जिल्लामै पहिलोपटक यति उच्च स्थानमा आयोजना हुन लागेको यस म्याराथनमा गाउँपालिकाका आठवटै वडाबाट पाँच-पाँचजना, जिल्लाका अन्य पाँच स्थानीय तहबाट दुई-दुईजना तथा नारच्याङ क्षेत्रका थप युवाहरू गरी करिब ६० जनाले सहभागिता जनाउनेछन्। प्रतियोगितामा प्रथम, द्वितीय र तृतीय हुनेलाई क्रमशः नगद रु ५० हजार, ३० हजार र २० हजार पुरस्कार प्रदान गरिने म्याराथन दौड प्रतियोगिता उपसमितिका सदस्य चित्र तिलिजाले जानकारी दिनुभयो। स्मरणीय छ, अन्नपूर्ण साउथ बेस क्याम्पतर्फ विगत चार वर्षदेखि अन्नपूर्ण म्याराथन आयोजना हुँदै आएकोमा यस वर्ष १० विदेशी धावकसहित ८० भन्दा बढी सहभागी हुने प्रतियोगिताका संयोजक ललित गुरुङले बताउनुभयो; दुवै म्याराथन एकै समयमा, मौरिस हर्जोगले अन्नपूर्ण हिमाल आरोहण गरेको दिनको स्मरणमा (जुन ३ को सट्टा, स्रोतले जुन २३ भने पनि जेठ २० को कार्यक्रम निश्चित छ) हुने बताइएको छ।
महोत्सवका अवसरमा आधार शिविरमा प्रथम आरोहीहरू मौरिस हर्जोग, लुइस लचेनल र नेपाली आरोही सोनाम वाङ्चुक शेर्पाको सालिक अनावरण गरिनेछ। साथै, आधार शिविरमा निर्माण भएको खुला सङ्ग्रहालय र नारच्याङदेखि आधार शिविर जोड्ने पदमार्गलाई ‘मौरिस हर्जोग पदमार्ग’ नामाकरण गरी उद्घाटन गरिने कार्यक्रम छ। यी महत्वपूर्ण संरचनाहरूको उद्घाटन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गर्नुहुने अध्यक्ष पुनले जानकारी दिनुभयो। आधार शिविरमा शिलालेखमा आरोहीहरूको अभिलेख राख्ने तयारी पनि गरिएको अन्नपूर्ण गाउँपालिका पर्यटन विकास समितिका सदस्य एवं पदमार्ग अभियन्ता तेज गुरुङले बताउनुभयो।
जेठ १६ देखि २१ गतेसम्म चल्ने हिरक महोत्सवमा पुख्र्यौली नाचगान, फ्रान्सेली सांगीतिक टोलीको सांस्कृतिक प्रस्तुति, अन्तरक्रिया, प्रदर्शनी तथा विविध झाँकीहरू प्रस्तुत गरिनेछन्। सन् १९५० मा म्याग्दीको नारच्याङ हुँदै हुमखोला र भुकेट मेलाको गोठालो बाटो प्रयोग गरी प्रारम्भ गरिएको अन्नपूर्ण आरोहणको ऐतिहासिक मार्ग आज पनि पदयात्राका लागि लोकप्रिय छ। यो महोत्सव नेपाल पर्वतारोहण संघ, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र (एक्याप) लगायत स्थानीय र राष्ट्रिय सरोकारवालाहरूको बृहत् सहकार्यमा सम्पन्न हुन लागेको हो। आरोहणमा प्रयोग भएका सामग्रीहरू अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय सङ्ग्रहालयमा हस्तान्तरण गरिने र आरोहणसम्बन्धी फोटो प्रदर्शनीसमेत आयोजना हुनेछ। यो महोत्सवले नेपालको पर्वतीय पर्यटनलाई थप प्रवर्द्धन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
