पोखरा, ८ पुस । सिसिलीको पालर्मो शहरको एक पहाडी क्षेत्रमा स्थित मोन्रियल क्याथेड्रल, इटालीको एक लाजवाब कला र वास्तुकला गहना हो। १२ औं शताब्दीमा नर्मन शासनअन्तर्गत निर्माण गरिएको यस क्याथेड्रलको भित्री भागमा इटालीका सबैभन्दा ठूलो बाइजेन्टाइन शैलीका मोज़ाइकहरू छन्, जसको आकार हागिया सोफिया, इस्तानबुलको मोज़ाइकहरूको पछि दोस्रो स्थानमा पर्छ। यस ऐतिहासिक स्थललाई हालै सम्पन्न भएको पुनःस्थापना प्रक्रियाबाट पूर्वको गौरवमा फर्काइएको छ।
यो क्याथेड्रलको मोज़ाइकले पुरातन कन्स्टान्टिनोपलको प्रभावलाई प्रकट गर्दछ, जहाँ ती मोज़ाइकहरू मुख्य मार्गबाट हिँड्नेलाई प्रभावित, विनम्र र प्रेरित पार्नको लागि बनाइएका थिए। यी मोज़ाइकहरू ६,४०० वर्ग मिटरभन्दा बढी फैलिएका छन् र तिनीहरूमा २.२ किलो ठोस सुन प्रयोग गरिएको छ। यस पुनःस्थापना कार्यका लागि एक वर्षभन्दा बढी समय लाग्यो, जसमा क्याथेड्रललाई निर्माण स्थलको रूपमा परिणत गरिएको थियो र सबै स्थानमा अड्डीका रूपमा बन्धन गरिएको स्काफोल्डिङ प्रयोग गरिएको थियो।
इतालियन संस्कृति मन्त्रालयका स्थानीय विशेषज्ञहरूले मोज़ाइकहरूको संरक्षण र मर्मतका लागि विभिन्न कदमहरू उठाए। ती कदमहरूको शुरुआत मोज़ाइकहरूको सतहमा जमेको धूलोको परिमार्जनबाट भयो। त्यसपछि, केहि टाइलहरू मर्मत गरियो जसले कालो धब्बा जस्तै देखिन थालेका थिए। अन्ततः, केहि स्थानहरूमा टाइलहरू पर्खालबाट उड्दै जान थालेका थिए, तीलाई पुनःस्थापित गरियो।
पुनःस्थापना प्रक्रियामा संलग्न रहेका फादर निकोला गाग्लियोले यस कार्यलाई चुनौतीपूर्ण र ठूलो जिम्मेवारीको रूपमा वर्णन गरे। उनले भने, “टोलीले यो कार्य निकै संवेदनशीलतासाथ अघि बढायो। कहिलेकाहीं अप्रत्याशित समस्याहरू आइपुग्थे र समाधान खोज्नका लागि काम रोकिन्थ्यो।”
सन् १९७८ मा मोज़ाइकहरूको आंशिक पुनःस्थापना गरिएको थियो, तर यसपटक पुनःस्थापना कार्यको दायरा व्यापक थियो र यसमा पुरानो बत्ती प्रणालीको प्रतिस्थापन पनि गरिएको थियो। जुम्टोबेल कम्पनीले नयाँ बत्तीहरूको व्यवस्था गरेको थियो, जसको उद्देश्य मोज़ाइकलाई सही प्रकाशमा उजागर गर्नु र भविष्यमा कुनै पनि क्षति नगरी प्रणालीलाई परिवर्तन गर्न सक्षम हुनु थियो।
यो पहिलो चरणको पुनःस्थापना कार्यमा १.१ मिलियन युरो खर्च भएको थियो। अब, दोस्रो चरणको योजना अन्तर्गत क्याथेड्रलको केन्द्रिय मार्गको पुनःस्थापना गर्न तयारी भइरहेको छ।
फादर गाग्लियोले स्काफोल्डिङ हटाएपछि मोज़ाइकहरूको नयाँ प्रकाशमा देख्दा कस्तो अनुभव भएको सोध्दा उनले हाँस्दै भने, “तपाईं यसलाई हेरेर आश्चर्यचकित हुनुहुन्छ र अरु केही सोच्न सक्नुहुन्न। यो शुद्ध सौन्दर्य हो।”
यस पुनःस्थापना कार्यले केवल कला र वास्तुकलाको मूल्यलाई मात्र नभई, यसलाई विश्व धरोहरको रूपमा जोगाउनको लागि गरिएको प्रयासलाई पनि उजागर गरेको छ। यसले संसारलाई सुन्दरताको आवश्यकता र मानवताको साँचो अर्थलाई सम्झाउँछ।
