पोखरा, ८ पुस । डिसेम्बर महिनामा सामाजिक सञ्जाल विशेषगरी इन्स्टाग्राममा क्रिसमसका सजावट, पर्वका तस्बिर र मानिसहरूले वर्षभरि सुनेका गीतहरूको सूचीको झिल्को भरिने गर्दछ। यसका कारण स्पोटिफाइले हरेक वर्षको अन्त्यमा जारी गर्ने ‘र्याप्ड’ विशेषता हो, जसले प्रयोगकर्ताले वर्षभरि सुनेका गीत, कलाकार र शैलीलाई समेटेर सांगीतिक यादहरूको माला बुनिदिन्छ।
सन् २०१६ देखि हरेक वर्ष स्पोटिफाइ र्याप्डले सामाजिक सञ्जाललाई रङ्गाउने परम्परा बसाएको छ। किंग्स कलेज लन्डनकी रणनीतिक मार्केटिङकी वरिष्ठ व्याख्याता डा. गिलियन ब्रुक्सका अनुसार, यो विशेषता लोकप्रिय हुनुको मुख्य कारण संगीतको व्यक्तिगतता र यसले ल्याउने पुराना यादहरूको मिठास हो।
स्पोटिफाइको यस सफलताले अन्य व्यवसायलाई पनि वर्षको समीक्षा गर्ने आफ्नै तरिका अपनाउन प्रेरित गरेको छ। भाषाशिक्षा एप डुओलिंगोदेखि बैंक मोन्जोसम्म, सबैले आफ्नो व्यक्तिगत “वर्षको समीक्षा” को सुविधा सुरु गरेका छन्। यसले प्रयोगकर्तालाई आफ्नो उपलब्धि साझा गर्न मौका मात्र दिंदैन, व्यवसायको विज्ञापनसमेत बनाउँछ।
आत्म-प्रदर्शनको नयाँ तरिका
रेजेन्ट्स युनिभर्सिटी लन्डनका ब्रान्ड स्ट्राटेजीका प्रोफेसर जोनाथन विल्सनका अनुसार, स्पोटिफाइ र्याप्ड जस्ता सुविधाले प्रयोगकर्तालाई आफूलाई प्रस्तुत गर्न नयाँ तरिका दिन्छ। उनी भन्छन्, “यो सेल्फी लिनुको सट्टा ब्रागिङ गर्ने नयाँ तरिका हो।”
आजकल सामाजिक सञ्जालमा मानिसहरूले आफ्नो रुचि, यात्रा, पुस्तक, र फिटनेस जस्ता गतिविधिहरू साझा गर्न मन पराउँछन्। स्ट्राभा एपले प्रयोगकर्ताले वर्षभरि कति दौडिए वा साइकल चलाए भन्ने जानकारी दिन्छ भने गुडरिड्सले पढिएका पुस्तकहरूको सूची र पृष्ठ संख्या प्रस्तुत गर्छ। यस्तै, मोन्जोले खर्चको आधारमा ग्राहकलाई रोचक जानकारी दिन्छ, जस्तै ग्रेग्सको शीर्ष ग्राहक भएको।
सामाजिक सञ्जालमा ‘डाटा-प्रदर्शन’को चलन
डेटा प्रयोग गरेर आफूलाई प्रस्तुत गर्न, प्रोफेसर विल्सनका अनुसार, “यो प्रमाणित शैली हो,” जसले मानिसहरूलाई आफ्नो पहिचान व्यक्त गर्न सजिलो बनाउँछ। सिटी, युनिभर्सिटी अफ लन्डनकी मार्केटिङ प्रोफेसर क्यारोलिन विर्ट्जका अनुसार, “स्पोटिफाइ र्याप्ड अहिले हाम्रो वार्षिक पर्वको हिस्सा बनेको छ, जस्तै जॉन लुइसको क्रिसमस विज्ञापन।”
टेस्को र सेन्सबरीले पनि यो अभियानलाई अगाडि बढाउँदै ग्राहकको रोजाइका खाद्य सामग्रीको सूची प्रस्तुत गर्छन्। यसले मानिसलाई उनीहरूको रुचि साझा गर्न थप प्रेरित गर्छ, चाहे त्यो मसला होस् वा गहिरा गुलियो तरकारी।
डेटा गोपनीयताको प्रश्न
यस प्रकारका सुविधाले डेटा संकलनको मुद्दालाई पनि उठाएको छ। अधिकांश एप र वेबसाइटहरूले ग्राहकको ठूलो मात्रामा डेटा संकलन गर्ने प्रचलनलाई मार्केटिङमा प्रयोग गरिरहेका छन्। यद्यपि, डा. ब्रुक्सका अनुसार, “गोपनीयता अहिले पहिलाजस्तो ठूलो मुद्दा छैन। धेरैजसो मानिसहरूलाई लक्षित विज्ञापन स्वीकार्य छ।”
नयाँ तरिकाबाट साझेदारी
सामाजिक सञ्जालमा धेरैजसो मानिसहरूले आफूलाई प्रकट गर्ने पुराना तरिकाबाट परहेज गर्न थालेका छन्। प्रोफेसर विल्सनले भनेझैं, “सेल्फीभन्दा डाटाको माध्यमबाट गरिएको साझेदारी कम व्यक्तिगत तर प्रभावकारी हुन्छ।”
स्पोटिफाइ र्याप्डले संगीतलाई आधार बनाएर व्यक्तिगत र सामूहिक पहिचानलाई जोड्ने माध्यम बनाएको छ। यसले न केवल प्रयोगकर्तालाई उनीहरूको रुचिका क्षणहरू सम्झाउन मद्दत गर्दछ, तर व्यवसायहरूलाई पनि ग्राहकहरूसँग नजिक हुन प्रेरित गर्छ।
