पोखरा, १६ पुस। रुस र युक्रेनबीच सोमबार सयौं युद्धबन्दी आदानप्रदान गरिएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) को मध्यस्थतामा सम्पन्न यो सम्झौताले युद्धरत दुबै पक्षलाई तनाव घटाउन र मानवीय सहायता प्रदान गर्न एउटा सन्देश दिएको छ।
रुसी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार १५० युक्रेनी सैनिकलाई समान संख्याका रुसी सैनिकहरूसँग आदानप्रदान गरिएको हो। यी युक्रेनी सैनिकहरू सन् २०२२ को मे महिनादेखि रुसको नियन्त्रणमा थिए। मे महिनाको अन्त्यतिर मारियोपोल सहरको भीषण लडाइँमा बन्दी बनाइएका ती सैनिकहरूलाई सोमबार रिहा गरिएको हो।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यस आदानप्रदानलाई मानवीय विजयका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनले मारियोपोलको लडाइँमा समातिएका १८९ युक्रेनी नागरिक र सैनिकहरू स्वदेश फर्किएको बताएका छन्। यीमध्ये केही मारियोपोलको अजोभस्टल स्टिल प्लान्टको सुरक्षा गर्ने क्रममा आत्मसमर्पण गरेका थिए।
जेलेन्स्कीले युद्धबन्दीहरूलाई रिहा गर्ने अभियानलाई आफ्नो सरकारको प्राथमिकतामा राख्दै बाँकी युद्धबन्दीहरूको मुक्तिका लागि प्रयास जारी रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार युक्रेनले कुनै पनि बन्दीलाई बिर्सिने छैन।
रुस र युक्रेनबीच युद्ध सुरु भएयता थुप्रै पटक युद्धबन्दी आदानप्रदानका प्रक्रिया भएको छ। युक्रेनले मस्कोसँगको सम्झौतामा हालसम्म तीन हजार नौ सय ५६ कैदीको रिहाइ गराइसकेको जनाएको छ। तर, अझै करिब आठ हजार युक्रेनी नागरिक र सैनिकहरू रुसी कब्जामा रहेको अनुमान छ।
मारियोपोलको युद्धलाई युक्रेनको संघर्षमा एउटा निर्णायक घडीका रूपमा लिइन्छ। यो सहर कब्जा गर्न रुसले एक महिना लामो आक्रमण चलाएको थियो। अजोभस्टल स्टिल प्लान्टमा अन्तिम प्रतिरोध देखाइरहेका लडाकुहरूले आत्मसमर्पण गरेपछि रुसले सहरको नियन्त्रण लिएको थियो।
पछिल्लो आदानप्रदानले दुबै देशबीच कुनै समझदारीका संकेत देखाए पनि युद्धको अन्त्यका लागि आवश्यक ठोस कूटनीतिक प्रयास अझै देखिएको छैन। रुस–युक्रेन युद्धले निम्त्याएको मानवीय संकट समाधान गर्न युद्धबन्दीहरूको मुक्तिलाई एक महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
युक्रेनले रुससँगको द्वन्द्वमा समर्पित सैनिक र नागरिकहरूको सुरक्षित घरफिर्ती सुनिश्चित गर्न आफ्नो प्रयासलाई अझ बलियो बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। यस सम्झौताले युद्धमा परेका कैदीहरूको मानव अधिकार सुनिश्चित गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई मानवीय हस्तक्षेपमा थप सक्रिय हुन प्रोत्साहन गरेको छ।
