पोखरा, १२ फागुन। हालै सामाजिक सञ्जालमा शरीरमा ‘ग्लूकोज स्पाइक’ हुन नदिने उपायबारे चर्चा चुलिएको छ। शरीरमा चिनीको मात्रा तीव्र गतिमा बढ्दा त्यसले मोटोपन मात्र होइन, दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्यासमेत निम्त्याउने चिकित्सकहरूको चेतावनी छ।
विशेषगरी, कार्बोहाइड्रेटयुक्त खानेकुरा अत्यधिक मात्रामा र अन्य पोषक तत्त्वबिना उपभोग गरिँदा ग्लूकोजको स्तर असन्तुलित हुने अनुसन्धानहरूले देखाएका छन्। पास्ता, चिनी, केरा जस्ता खाद्य पदार्थले ग्लूकोजको मात्रा एक्कासि बढाउँछ। शरीरले इन्सुलिन उत्पादन गरेर सो मात्रालाई नियन्त्रण गर्न खोजे पनि, यदि ग्लूकोज अत्यधिक भयो भने त्यसलाई बोसोका रूपमा भण्डारण गरिन्छ। यसले मोटोपन बढाउनुका साथै मधुमेह, उच्च रक्तचाप जस्ता रोगहरूको जोखिम पनि बढाउँछ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार, खानपान र जीवनशैलीमा केही सामान्य परिवर्तन गरेर ग्लूकोज स्पाइकको असर कम गर्न सकिन्छ। फाइबरयुक्त खानेकुरा, प्रोटीन, तथा स्वस्थकर चिल्लो पदार्थहरू समावेश गरी भोजन गर्दा ग्लूकोजको स्तर नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, पास्ता वा रोटी खानुअघि हरियो सागसब्जी वा प्रोटीनयुक्त पदार्थ मिसाएमा चिनीको स्तर स्थिर रहन मद्दत गर्छ। साथै, प्रशोधित कार्बोहाइड्रेटभन्दा सग्लो अनाजका उत्पादनहरू उपयुक्त हुने विज्ञहरूको सुझाव छ।
शारीरिक व्यायामले पनि रगतमा चिनीको मात्रा सन्तुलन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। कडा शारीरिक अभ्यासपछि उच्च ग्लाइसेमिक इन्डेक्स भएका खानेकुरा खानु उपयुक्त मानिन्छ, किनभने त्यसबेला मांसपेशीहरूले ग्लूकोजलाई छिटो उपयोग गर्छन्। तर, नियमित अवस्थामा छिटो पच्ने चिनीजन्य पदार्थहरूको अत्यधिक सेवनले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूले खानपानबारे अत्यधिक चिन्ता लिन नहुने बताउँछन्। मधुमेह वा इन्सुलिनसम्बन्धी समस्या नभएका व्यक्तिहरूले सन्तुलित आहार र नियमित व्यायामलाई प्राथमिकता दिए मात्र पनि स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन सक्छन्। अत्यधिक नियन्त्रण वा कडा नियमहरू पालना गर्नु आवश्यक नभएको उनीहरू बताउँछन्। तसर्थ, सन्तुलित भोजन, पर्याप्त व्यायाम, र नियमित जीवनशैलीले मात्र दीर्घकालीन रूपमा स्वस्थ शरीर बनाइराख्न सकिन्छ।
