पोखरा, १५ फागुन। महाशिवरात्रि पर्व भगवान् शिवको आराधनाको प्रमुख अवसर हो। यस दिन भगवान् शिवको विशेष पूजा आराधना गरिन्छ, जसले भक्तजनहरूलाई असंख्य फल र आशीर्वाद प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। महाशिवरात्रिको पावन अवसरमा भक्तजनहरू भगवान् शिवप्रतिको श्रद्धा व्यक्त गर्न विभिन्न शिवालयहरूमा उपस्थित भएर पूजा आराधना गर्ने गर्दछन्। यस दिन विशेष गरी काठमाडौंको पशुपतिनाथ मन्दिरमा दर्शनार्थीहरूको ठूलो भीड लाग्ने गर्दछ।
महाशिवरात्रि पर्वको महत्त्व समुद्र मन्थनसँग सम्बन्धित छ, जहाँ भगवान् शिवले विष पिएर सृष्टिलाई संकटबाट बचाएका थिए। यस समयमा भगवान् शिवको गला निलो भएको कारण उनलाई निलकन्ठ पनि भनिन्छ। यस दिनको पूजा गर्ने परम्पराले भक्तजनहरूलाई भगवान् शिवको कृपा प्राप्त गर्ने विश्वास दिलाउँछ। शास्त्रअनुसार, भगवान् शिव र पार्वतीको विवाह पनि यसै दिन भएको थियो, जसले यस पर्वलाई अझ विशेष बनाउँछ।
महाशिवरात्रिमा व्रत बस्दा विवाहमा आइलागेका बाधा र समस्याहरू कम हुने मान्यता छ। पौराणिक मान्यताअनुसार, यस दिन भगवान् शिवले आफ्नो शिवलिङ्ग स्वरूपमा प्रकट भएका थिए। यो अवसरमा विधिपूर्वक शिवलिङ्गको पूजा गर्नाले भक्तजनहरूलाई विशेष लाभ मिल्ने विश्वास गरिन्छ।
पशुपतिनाथको दर्शनको महत्त्व पनि विशेष छ। मानिन्छ, “चार धाम” घुमिसकेपछि मात्र पशुपतिनाथको दर्शन पूरा हुन्छ। यसै कारण भक्तजनहरू देश र विदेशबाट यहाँको दर्शन गर्न आउने गर्दछन्। पशुपतिनाथको दर्शनले मानिसको पशुत्वभाव हटाई चेतनाको जागृति ल्याउने मान्यता पनि छ।
महाशिवरात्रिमा पूजाको विधि पनि महत्वपूर्ण छ। भक्तजनहरूले विहान उठेर नुहाएर निराहार या फलाहार गरेर पूजामा सहभागी हुनु आवश्यक छ। पूजामा १६ औँ सामग्रीबाट विशेष विधि अनुसार भगवानको पूजा गरिन्छ। विशेष रूपमा, शिवलिङ्गलाई दूध, दही, घिउ, मह, र शर्कराबाट स्नान गराइन्छ।
महाशिवरात्रिमा चन्द्रमा र सूर्यको नजिक हुने मान्यता अनुसार, यो समय जीवनको चन्द्रमा र भगवान् शिवको सूर्यसँग योग मिलनको समय हो। यस चतुर्दशीमा शिवपूजा गर्दा भक्तजनहरूले अभिष्ट पदार्थको प्राप्ति गर्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।
महाशिवरात्रिको इतिहासमा पद्मकल्पमा ब्रह्मा र विष्णुबीच भएको विवाद पनि महत्वपूर्ण छ। विवादका क्रममा भगवान् शिव अनादि, अनन्त र ज्योतिर्मय स्तम्भको रूपमा प्रकट भएका थिए। यस अवसरमा दुवै देवताले शिवलिङ्गको पूजा गरेपछि उनीहरूले मानवहरूलाई पूजा गर्ने विधि बताउनका लागि ज्योतिर्लिंगको रूप धारण गरे।
हिन्दु पुराणअनुसार, महाशिवरात्रिमा विधिपूर्वक पूजा गर्दा विभिन्न फल प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। भगवान् शिवको लिङ्गमा शुद्ध जल, गाईको दूध, मह, फलफूल, र बेलको पात चढाउँदा आत्मा शुद्ध र पवित्र हुने मान्यता छ। यसरी, महाशिवरात्रिको पर्वमा भगवान् शिवको आराधना गर्ने भक्तजनहरूलाई विशेष आशीर्वाद प्राप्त हुन्छ।
