पोखरा, ४ चैत्र। नेपाल प्रहरीको ३१औं प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) बन्ने होडमा तीन अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) अन्तिम प्रतिष्पर्धामा छन्। वर्तमान आईजीपी वसन्तबहादुर कुँवर ३० वर्षे सेवा अवधि पुरा गरी भोलि (चैत ४ गते) राति १२ बजेबाट अवकाशमा जानेछन्। उनको अवकाशसँगै एआईजी दिपक थापा, सुदीप गिरी र टेकप्रसाद तामाङका बीच अब आईजीपीको नियुक्तिका लागि अन्तिम दौड शुरु भएको छ।
हालका आईजीपी कुँवरको अवकाश पाउने बेला सरकारले नयाँ आईजीपी नियुक्त गर्न सकेको छैन। यसले प्रहरीको कार्य संचालनमा असर पुर्याउने डर व्यक्त गरिएको छ। एक प्रहरी अधिकारीका अनुसार, “समयमै नयाँ आईजीपी नियुक्त नगरेको कारण काम कारबाही प्रभावित हुन सक्छ। अवकाशमा जान लागेको अधिकारीहरूको कामप्रति ध्यान कम हुन सक्छ भने नयाँ नियुक्त हुने प्रमुखले पनि समय निकालेर आफ्नो जिम्मेवारी सम्हाल्नुपर्ने हुन्छ।”
प्रहरी नियमावली, २०७१ को १२७ (घ) अनुसार, प्रहरी अधिकारीको अधिकतम सेवा अवधि ३० वर्षको प्रावधान छ। यही कारण आईजीपी कुँवरको कार्यकाल समाप्ति हुँदैछ। कुँवरले २०५१ चैतमा प्रहरी निरीक्षकको रूपमा सेवा आरम्भ गरेका थिए र २०७९ चैतमा आईजीपीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। उनले लगभग दुई वर्षसम्म प्रहरीको नेतृत्व गरेका थिए।
आईजीपी बन्नका लागि प्रतिस्पर्धामा रहेका एआईजी थापा, गिरी र तामाङले २०५२ भदौ १९ देखि प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेका थिए। एआईजी बन्ने क्रममा उनीहरूका बढुवा विभिन्न मितिमा भएको थियो। एआईजी थापा वर्तमानमा केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) प्रमुख हुन् भने गिरी र तामाङ विभिन्न महत्त्वपूर्ण पदहरूमा कार्यरत छन्। यी तीनजना एआईजीले प्रहरीले विभिन्न क्षेत्रहरूमा आफ्नो दक्षता प्रमाणित गरेका छन् र आईजीपीको दौडमा रहेका बलिया प्रतिस्पर्धी मानिएका छन्।
प्रहरी नियमावली २०७१ को नियम ४१ अनुसार, आईजीपी नियुक्तिमा ज्येष्ठता, कार्यक्षमता र नेतृत्व प्रदान गर्ने क्षमता महत्वपूर्ण मापदण्ड मानिन्छ। सरकारले प्रतिस्पर्धी एआईजीहरूबाट आईजीपी चयन गर्नेछ। यदि एआईजी नभए भने, डीआईजीहरूको मध्यबाट आईजीपी नियुक्त गर्न सकिन्छ।
यसै बीच, आईजीपी कुँवरसहित अन्य उच्च प्रहरी अधिकारीहरू, जस्तै एआईजी टेकप्रसाद राई, कुबेर कठायत, दुर्गा सिंह, बुद्धिराज गुरुङ र जनक भट्टराई ३० वर्षे सेवा अवधि पुरा गरी अवकाशमा जानेछन्। उनीहरूको अवकाशसँगै केही डीआईजीहरू पनि आईजीपी कुँवरसँगै अवकाश पाउनेछन्।
