अक्टोबर २०१६ मा उत्तर प्रदेशका तत्कालीन सांसद र गोरखनाथ मन्दिरका प्रमुख पुजारी आदित्यनाथ नेपालको राजधानी काठमाडौंमा आयोजित विराट हिन्दू महासम्मेलनमा सहभागी भएका थिए। यो सम्मेलन दक्षिणपन्थी विश्व हिन्दू महासंघद्वारा आयोजित एक महत्वपूर्ण हिन्दू सभा थियो, जसले नेपालको हिन्दू राजतन्त्र पुनर्स्थापना गर्ने विचारलाई समर्थन गरेको थियो। यस सम्मेलनमा नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले उद्घाटन गरेका थिए, र यो कार्यक्रम नेपाललाई पुनः एक हिन्दू राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्ने अभियानको हिस्सा थियो।
आदित्यनाथ उक्त सम्मेलनमा बोल्दै नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रको रूपमा पुनर्स्थापित गर्ने विचारको समर्थन गरेका थिए। उनले नेपालको हिन्दू राजतन्त्रको इतिहासलाई महत्वपूर्ण मान्दै, नेपालमा शाह राजवंशको शासनको पुनरुत्थानको आवश्यकता औंल्याए। उनका अनुसार, नेपालका शाह राजाहरूले देशको एकता र अखण्डता कायम राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए, र नेपालले आफ्नो हिन्दू पहिचानको संरक्षण गर्न आवश्यक छ। आदित्यनाथले यस क्रममा नेपालका राजतन्त्र समर्थकहरूसँग गहिरो सांस्कृतिक र राजनीतिक सम्बन्धको चर्चा गरे।
यस क्रममा उनले स्वीस, बेलायती, थाई, डेनिस, नेदरल्यान्ड्स र जापान जस्ता राष्ट्रहरूको उदाहरण दिँदै भने, “यी देशहरूले राजतन्त्रलाई कायम राख्दै लोकतान्त्रिक व्यवस्था अपनाएका छन् भने नेपालले आफ्नो हिन्दू पहिचान बनाउन किन सक्दैन?” उनले नेपालमा हिन्दू राष्ट्रको अवधारणा पुनः सक्रिय बनाउने प्रयासको आवश्यकता औंल्याए। उनका अनुसार, नेपालमा राजतन्त्रको अन्त्यले हिन्दू पहिचानको संकट सिर्जना गरेको छ, र यसका कारण नेपालले आफ्नो सांस्कृतिक र धार्मिक सम्पत्ति गुमाउँदै गएको छ।
काठमाडौंमा आयोजित उक्त सम्मेलनको दौरान आदित्यनाथले शाह राजवंशको शासनलाई नेपालको राष्ट्रिय एकता र अखण्डतासँग जोड्दै, नेपालमा हिन्दू राजाको पुनर्स्थापनाको पक्षमा बलियो बयान दिएका थिए। उनले नेपालका जनतालाई शाह राजवंशको इतिहासलाई सम्झाउँदै, हिन्दू राष्ट्रको पक्षमा एकजुट हुन आह्वान गरे। “पृथ्वीनारायण शाहको हिन्दू राष्ट्रको निर्माणले नेपालको एकता कायम राख्न मद्दत गर्यो,” उनले थपे। यस विचारले तत्कालीन नेपालको धार्मिक र सांस्कृतिक परिप्रेक्ष्यलाई ध्यानमा राख्दै, उनीहरूको राजनीतिक विचारधारामा गहिरो प्रभाव पार्न सक्छ।
नेपालमा यो विषय राजनीतिक रूपमा संवेदनशील बनिरहेको छ, र हालै काठमाडौंमा राजतन्त्र समर्थकहरूले आयोजित प्रदर्शनमा आदित्यनाथको तस्वीर प्रदर्शित गर्दा यो मुद्दाले अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा ध्यान आकर्षित गरेको छ। यस प्रदर्शनको क्रममा आदित्यनाथ र पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहका तस्वीरहरू सँगै देखाइए, जसले नेपालमा हिन्दू राजाको पुनःस्थापना गर्नको लागि आन्दोलनलाई बढावा दिएको देखिन्छ। यसले नेपाली समाजमा राजनीतिक अस्थिरता र धार्मिक भिन्नताका कारण उत्पन्न भएको नयाँ राजनीतिक गतिविधिलाई उजागर गर्दछ।
आदित्यनाथको नेपालप्रतिको दृष्टिकोणलाई बुझ्दा, उनका समर्थकहरूले नेपाल र भारतबीचको सांस्कृतिक र धार्मिक सम्बन्धलाई महत्त्वपूर्ण मान्छन्। गोरखनाथ मन्दिरका प्रमुख पुजारी आदित्यनाथको व्यक्तिगत र सांस्कृतिक रूपमा गहिरो सम्बन्ध नेपालका शाह राजवंशसँग रहेको छ। उनले स्वीकृत गरेका धारणा अनुसार, गोरखनाथ मन्दिर र शाह राजवंशको बीचमा परम्परागत सम्बन्धलाई निरन्तरता दिने विचार राखेका छन्। भारतको हिन्दू दक्षिणपन्थी समूहसँग गहिरो सम्बन्ध राख्ने आदित्यनाथ नेपालका राजतन्त्रको पक्षधर हुन् र उनले नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रको रूपमा पुनर्स्थापित गर्नका लागि सक्रिय भूमिका खेल्दै आएका छन्।
नेपाली माओवादीहरूको विचारमा भने आदित्यनाथको हस्तक्षेप निराशाजनक रहेको छ। नेपालमा माओवादी शक्तिको उदयपछि राजतन्त्रको अन्त्य गरिएको थियो, र नेपाल धर्मनिरपेक्ष गणतन्त्रको दिशामा अघि बढेको छ। तथापि, आदित्यनाथको विचार अनुसार, नेपालको राजतन्त्रको अन्त्यले देशको हिन्दू पहिचानलाई संकटमा पारेको छ। उनले नेपालमा माओवादीहरूको उदयलाई चिन्ताजनक रूपमा हेर्ने गरेका छन्, र यसलाई नेपाल र भारतबीचको धार्मिक र सांस्कृतिक दूरीको रूपमा देख्छन्।
आदित्यनाथले नियमित रूपमा नेपालका धार्मिक स्थलहरूमा पूजा अर्चना गरेका छन् र गोरखनाथ मन्दिरमा श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका छन्। २०१८ मा जब उनी उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री बने, उनले नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई आफ्नो सरकारी निवासमा स्वागत गरे र उनलाई अङ्गवस्त्र र कुम्भ प्रतीक चिह्न प्रदान गरे। यसबाट आदित्यनाथको नेपालप्रतिको दृष्टिकोण र धार्मिक र सांस्कृतिक सम्वन्ध स्पष्ट भएको छ।
आदित्यनाथको नेपालप्रतिको दृष्टिकोणलाई हेर्दा, यो स्पष्ट हुन्छ कि उनी नेपालमा हिन्दू राजतन्त्रको पुनःस्थापनामा विश्वास राख्छन् र यसका लागि राजनीतिक, धार्मिक र सांस्कृतिक कदमहरू उठाइरहेका छन्। यो दृष्टिकोण नेपालका लागि एक चुनौतीपूर्ण र संवेदनशील विषय बन्ने छ, विशेष गरी नेपाली जनतामा विविध धारणा र विचारधाराहरूको बीचमा।
