सिरियामा दशकौँ लामो शासन गरेका बशर अल-असदको शासन अन्ततः पतन भएको छ। विद्रोही समूहहरूले राजधानी दमास्कसमा प्रवेश गरेपछि असद परिवारको सत्ताको अन्त्य भएको छ। बिबिसीका अनुसार, असद शासन यति कमजोर, भ्रष्ट र विघटित भइसकेको थियो कि यो केवल केही दिनमै भत्किएको हो।
२०११ को वसन्तमा सुरु भएको सिरियाली जनआन्दोलनले असद शासनलाई चुनौती दिए पनि त्यसबेला यो शासन बलियो देखिएको थियो। बशर अल-असदले त्यतिबेला आफ्नो पिताको क्रूर र दमनकारी शैली अपनाएर शासनलाई जोगाएका थिए। तर, यो दशक लामो गृहयुद्ध, आर्थिक संकट, र अन्तर्राष्ट्रिय दबाबले कमजोर बनेको थियो।
बिबिसीका अनुसार, असद शासनको पतनको कारण विद्रोहीहरूको कुशल संगठन र राष्ट्रियतावादी लक्ष्य थियो। विद्रोही समूह हयात तहरिर अल-शाम (HTS) ले इस्लामवादी विचारधारा भए पनि यसपटक आफूलाई राष्ट्रवादी र गैर-जिहादी रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो। यो रणनीतिले उनीहरूलाई जनसमर्थन दिलायो र असदका सैनिकहरूलाई निरुत्साहित गर्यो।
दमास्कस कब्जा गरेपछि HTS का नेता अबु मोहम्मद अल-जोलानीले सबै जातीय र धार्मिक समुदायहरूलाई एकअर्काको सम्मान गर्न आह्वान गरेका छन्। तर, सिरियामा रहेका दर्जनौँ सशस्त्र समूहहरूले नयाँ सरकारप्रति कस्तो प्रतिक्रिया जनाउनेछन् भन्ने अझै स्पष्ट छैन।
दक्षिणी सिरियाका जनजातीय मिलिसिया र पूर्वी मरुभूमिमा रहेका इस्लामिक स्टेटका बाँकी लडाकुहरूले नयाँ शासनलाई चुनौती दिन सक्ने सम्भावना रहेको छ। यसैबीच, अमेरिका र इजरायलले सिरियाका केही सैन्य संरचनाहरूमा आक्रमण गरिरहेका छन्। इजरायलले नयाँ इस्लामवादी सरकारले आफ्नो सीमामा खतरा पुर्याउने आशंकामा यी कदम चालेको हो।
बिबिसीका अनुसार, अमेरिका, इजरायल, र संयुक्त अरब इमिरेट्सले अन्तिम दिनहरूमा असदलाई इरानबाट टाढा राख्ने प्रयास गरेका थिए। तर, इजरायलले हिज्बोल्लाह र इरानी सैन्य संरचनाहरूमा आक्रमण तीव्र बनाउँदा असदको सबैभन्दा नजिकका सहयोगीहरू कमजोर भए।
अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले असदको पतनमा आफ्नो योगदान रहेको दाबी गरेका छन्। इरान, जसले असदलाई आफ्नो ‘प्रतिरोधको धुरी’ को महत्त्वपूर्ण हिस्सा मानेको थियो, अब यसको आधारभूत संरचना गुमाएको छ।
बिबिसीले उल्लेख गरेअनुसार, सिरियाको भविष्य अनिश्चित छ। दशकौँसम्म असद परिवार र विदेशी शक्तिहरूको प्रभावमा रहेको देश अहिले नयाँ युगतर्फ अघि बढिरहेको छ। तर, यसले विगतमा देखिएका इराक र लिबियाजस्ता अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ।
HTS का नेता अल-जोलानीले राष्ट्रिय मेलमिलापको आह्वान गरे पनि सिरियामा रहेका विभिन्न समूहहरूको असहमति नयाँ गृहयुद्ध निम्त्याउन सक्ने खतरा छ।
सिरियाली जनताले दशकौँको दमनबाट मुक्ति पाए पनि उनीहरूलाई स्थिर सरकार र कानूनी संरचनाको खाँचो रहेको छ। यसपटक, देशका ठूला क्षेत्रीय शक्तिहरूले समन्वय गरेर सिरियालाई पुनर्निर्माणमा मद्दत पुर्याए, नयाँ युद्ध रोक्न सकिने बिबिसीको विश्लेषण छ।
सिरियामा असद शासनको अन्त्य केवल देशको लागि मात्र होइन, सम्पूर्ण मध्यपूर्वको लागि ऐतिहासिक घटना हो। यो घटनाले इरानको प्रतिरोध धुरीलाई कमजोर बनाएको छ भने नयाँ क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनको आधार तयार गरेको छ। तर, यसले ल्याउन सक्ने अस्थिरताले सम्पूर्ण क्षेत्रलाई असर गर्न सक्ने सम्भावना रहेको बिबिसीको विश्लेषण छ।
