पोखरा, २५ मंसिर। सामग्री निर्माता विन्टा जेसु, जसले गत वर्ष सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेर $१,५०,००० कमाइन्, प्रायः नकारात्मक प्रतिक्रिया र आक्रोशका कारण चर्चामा छिन्। बिबिसीका अनुसार, विन्टाको सामग्रीले मानिसलाई क्रोधित बनाउने उद्देश्य राख्छ, जसका कारण उनको भिडियोले लाखौं भ्युज र शेयरहरू प्राप्त गर्छ।
विन्टा, जो आफूलाई “न्यूयोर्कको सबैभन्दा सुन्दर मोडल” भनेर प्रस्तुत गर्ने पात्रको भूमिका खेल्छिन्, भन्छिन्, “मलाई नकारात्मक टिप्पणीहरूको भरमार हुन्छ। मानिसहरूले मलाई अत्यधिक आत्मविश्वासी भनेर आलोचना गर्छन्। तर के धेरैले बुझ्दैनन् भने, म एउटा पात्र खेल्दैछु।”
सामाजिक सञ्जालमा ‘रिज बेट’ सामग्रीको प्रवृत्ति बढ्दो छ। यस्तो सामग्रीको उद्देश्य प्रयोगकर्ताहरूलाई क्रोधित बनाउनु र त्यसको प्रतिक्रियामा उत्पन्न भ्युज र प्रतिक्रिया मार्फत आय कमाउनु हो। यो प्रवृत्ति ‘क्लिकबेट’ भन्दा फरक छ, जसले पाठकलाई सामग्रीमा आकर्षित गर्न शीर्षक प्रयोग गर्छ।
विज्ञहरू भन्छन् कि मानिसहरूको मनोविज्ञानले नकारात्मक सामग्रीलाई प्राथमिकता दिन्छ। डा. विलियम ब्राडीका अनुसार, “हाम्रो अतीतमा, यस्तो सामग्रीमा ध्यान दिनु महत्वपूर्ण थियो, र हाम्रो मस्तिष्कमा यसको पूर्वाग्रह बसिसकेको छ।”
सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले सामग्री सिर्जनाकर्ताहरूलाई भ्युज, प्रतिक्रिया र शेयरहरूको आधारमा पुरस्कार दिने कार्यक्रमहरू सुरु गरेपछि यस्तो प्रवृत्तिमा वृद्धिको कारण बनेको छ। विशेषज्ञहरू भन्छन्, “उच्च गुणस्तरीय प्रतिक्रिया प्राप्त गर्ने सामग्रीलाई एल्गोरिदमले प्राथमिकता दिन्छ, जसले थप प्रतिक्रिया सिर्जना गर्छ र सामग्रीलाई प्रोत्साहन दिन्छ।”
यस प्रवृत्तिले राजनीति पनि प्रभावित पारेको छ। बिबिसीले फेला पारेको छ कि केही प्रयोगकर्ताहरूले राजनीतिक ‘रिज बेट’ सामग्री पोस्ट गरेर हजारौं डलर कमाइरहेका छन्। डा. ब्राडीले भने, “अमेरिकी निर्वाचनको समयमा यस्तो सामग्रीमा वृद्धि देखियो। यसले नीतिहरूभन्दा आक्रोशलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।”
यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई समाचार र सामग्रीप्रति अविश्वास पैदा गर्न सक्ने खतरा रहेको विज्ञहरूले बताएका छन्। सामाजिक सञ्जाल विज्ञ आन्द्रिया जोन्सले भनेकी छन्, “यसले मानिसहरूलाई समाचारबाट टाढा राख्न सक्छ, र यो प्रवृत्तिले व्यक्तिको मानसिक स्वास्थ्यलाई पनि नकारात्मक असर पुर्याउन सक्छ।”
सामग्री निर्माताहरूलाई पुरस्कृत गर्ने सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले यस समस्यालाई समाधान गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। उदाहरणका लागि, मेटाले आफ्नो प्लेटफर्ममा ‘इन्गेजमेन्ट बेट’ सामग्री घटाउने प्रयास गरिरहेको बताएको छ।
तर विन्टा जेसुजस्ता निर्माताहरूका लागि, यस प्रवृत्तिले धेरै कमाईको अवसर दिएको छ। “राजनीतिक ‘रिज बेट’ सामग्री भने उचित छैन, विशेष गरी यदि त्यो गलत सूचना फैलाउन प्रयोग भइरहेको छ भने,” उनले भनिन्। “यो अब मजाकको कुरा छैन।”
