पोखरा, १४ माघ । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले अलास्काको रातिमा देखिने चम्किला उत्तर आकाशीय प्रकाश (अरोरा) अध्ययन गर्न दुईवटा रकेट प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको छ। यी रकेटहरू अलास्काको फेयरब्याङ्क्सस्थित पोकर फ्ल्याट रिसर्च रेन्जबाट प्रक्षेपण गरिनेछन्।
नासाको गोडार्ड स्पेस फ्लाइट सेन्टरका वैज्ञानिक मरिलिया सामारा र रोबर्ट मिशेलको नेतृत्वमा सञ्चालन गरिने यस अध्ययनको मुख्य उद्देश्य अरोराका विभिन्न गतिविधि र तिनका उत्पत्तिबारे जानकारी हासिल गर्नु हो। यसले किन केही अरोराहरू चम्किला हुन्छन्, किन केही नाच्छन् र किन केहीमा प्वाल देखिन्छन् भन्ने स्पष्ट गर्न सहयोग पुर्याउनेछ।
प्रक्षेपणका लागि जनवरी २१ मा समय खुला गरिएको भए पनि, अरोराको गतिविधि सही समयमा रेकर्ड गर्न रकेट प्रक्षेपणको लागि टोलीले भुइँमा आधारित क्यामराहरूको सहारा लिनेछ। प्रक्षेपण स्थल नजिकै रहेको भेनेटाइ, अलास्कास्थित वेधशालाको उपकरणले अरोराको गतिविधि विश्लेषण गरी प्रक्षेपणको सही समय सुनिश्चित गर्नेछ।
उत्तर आकाशीय प्रकाश (अरोरा बोरियालिस) सूर्यबाट आएका चार्ज भएका कणहरूले पृथ्वीको माथिल्लो वायुमण्डलका अणुसँग ठोक्किएपछि उत्पन्न हुन्छ। वैज्ञानिकहरूले यसबारे आधारभूत ज्ञान भए पनि प्रत्येक अरोराले फरक गतिविधि र व्यवहार देखाउने भएकाले अझै थप अध्ययन आवश्यक छ।
यसका लागि नासाले दुई फरक मिसन अघि सारेको छ। पहिलो मिशन, जीआईआरएएफएफ (ग्राउन्ड इमेजिङ टु रकेट इनभेस्टिगेसन अफ अरोरल फास्ट फिचर्स), छिटो चम्किने अरोराहरूको अध्ययन गर्न लक्षित छ। यसले इलेक्ट्रोनहरूको ऊर्जा, मात्रा र आगमन समय मापन गर्नेछ। दोस्रो मिशन, ब्ल्याक एन्ड डिफ्युज अरोरा साइन्स सर्वेयर, “ब्ल्याक अरोरा” भनिने अरोराको अध्ययनमा केन्द्रित छ। यसले रङ्गीन प्रकाशका प्वालजस्ता भागहरू बनाउन जिम्मेवार इलेक्ट्रोनहरूको खोजी गर्नेछ।
टोलीले जमिनमा आधारित उपकरणहरूको सहायताले प्रक्षेपणको मार्ग सही हुने सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ। वैज्ञानिक मरिलिया सामाराका अनुसार यो अध्ययन अन्तर्ज्ञान र दृढताको संयोजनले सम्भव छ। प्रक्षेपणबाट प्राप्त डाटाले पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्र र अन्तरिक्ष मौसमबारे थप जानकारी दिन सक्ने विश्वास गरिएको छ।
