५ मंसिर, पोखरा। रोजगारीका लागि विदेश जाने नेपालीहरुले भिजिट भिसाको दुरुपयोग बढाएको भन्दै सरकारले पुनः कडाइ गर्न थालेको छ। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यालयले गत साता कुवेत जान लागेका २२ महिलालाई सोधपुछ गरी घर फर्काएको छ।
सरकारले १० माघ २०८० मा भिजिट भिसामा विदेश जाने प्रक्रियालाई सहज बनाएको थियो। तर, त्यसको एक वर्ष पनि नपुग्दै भिजिट भिसाको दुरुपयोग हुन थालेको भन्दै कडाइ सुरु गरिएको हो। विशेष गरी खाडी मुलुक, क्रोएसिया, र पश्चिम युरोपेली देश जान लागेका नेपाली महिलाहरु विमानस्थलबाट फर्काइने क्रम बढेको छ।
अध्यागमन विभागका अनुसार, भिजिट भिसामा जान लागेका व्यक्तिहरुलाई गन्तव्य र यात्राको उद्देश्यबारे सोधपुछ गर्दा अधिकांशले स्पष्ट जवाफ दिन नसकेको पाइन्छ। श्रमका लागि जान लागेको पुष्टि भएमा भिजिट भिसामा यात्रा रोक्ने नीति अपनाइएको छ।
श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले भिजिट भिसाको नाममा हुने ठगी रोक्न सहसचिव जीवलाल भुसालको नेतृत्वमा समिति गठन गरी प्रभावकारी कदम चाल्न लागेको छ। मन्त्रालयका अनुसार भिजिट भिसामा विदेश जानेहरुले ठगीमा परेर अवैध रुपमा काम गर्न बाध्य हुने गरेका छन्।
संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लगायतका देशहरुमा भिजिट भिसामा गएकाहरु धेरैजसो घरेलु श्रमिकका रुपमा काम गर्न पुगेका छन्। परराष्ट्र र गृह मन्त्रालयले समेत भिजिट भिसाको दुरुपयोग रोक्नुपर्नेमा जोड दिँदै आएका छन्।
सरकारले भिजिट भिसामा विदेश जाने यात्रुहरुका लागि कडा मापदण्ड बनाएको छ। यात्रुहरुले कम्तीमा ६ महिनाको वैध राहदानी, जाने-आउने टिकट, भ्रमण अवधिभरको होटल बुकिङ प्रमाण वा नाता प्रमाणपत्र देखाउनुपर्छ। साथै, ५०० अमेरिकी डलर बराबरको नगद वा अन्य प्रमाण पनि अनिवार्य गरिएको छ।
विभागले विशेष गरी महिलाहरुलाई प्रलोभनमा पारेर श्रमिकका रुपमा विदेश पुर्याउने गिरोहको क्रियाकलापमाथि निगरानी बढाएको छ। वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले पनि भिजिट भिसाको दुरुपयोग रोक्न माग गरेको छ।
तर, मानवअधिकारवादी संस्थाहरुले भिजिट भिसामा कडाइ नगर्न सरकारलाई दबाब दिइरहेका छन्। यद्यपि, सरकारले नियामक उपाय अपनाई ठगी रोक्ने र वैध प्रक्रियाबाट मात्र श्रमिक पठाउन कडा नीति बनाउन थालेको छ।
भिजिट भिसाको नाममा रोजगारीका लागि विदेश जानु ‘जुवा’ हो भन्ने वैदेशिक रोजगार क्षेत्रका जानकारहरुको भनाइ छ। सरकार र अध्यागमन कार्यालयले यसलाई रोक्न प्रभावकारी कदम चाल्ने तयारी गरिरहेको छ।
